Zeszyt ćwiczeń: Samodzielna auto-diagnoza przemocy
Wprowadzenie
Ten zeszyt jest przeznaczony dla osób, które chcą przyjrzeć się swojemu doświadczeniu przemocy – zarówno jako ofiara, jak i osoba stosująca przemoc. Ćwiczenia pozwalają na świadomą auto-refleksję, rozpoznanie wzorców i zrozumienie konsekwencji swoich działań lub reakcji.
Pracuj szczerze, zapisuj swoje odpowiedzi i obserwacje. Ćwiczenia nie zastępują terapii, ale są pomocne w diagnozie i pracy nad sobą.
Część 1: Auto-diagnoza jako ofiara przemocy
Ćwiczenie 1: Rozpoznaj doświadczenia przemocy
Zastanów się nad ostatnim rokiem i wypełnij tabelę:
Rodzaj przemocy
Przykład sytuacji
Częstotliwość
Moja reakcja
Skutek dla mnie
Refleksja:
Które sytuacje powtarzają się najczęściej?
Jakie emocje pojawiają się podczas tych sytuacji (strach, wstyd, poczucie winy)?
Jak reaguję i czy reakcje zmniejszają lub zwiększają przemoc?
Ćwiczenie 2: Skala ryzyka i wpływu przemocy
Oceń każde doświadczenie przemocy w skali 0–4:
0 – nigdy, 1 – rzadko, 2 – czasem, 3 – często, 4 – bardzo często
Czy doświadczam przemocy fizycznej lub groźby przemocy?
Czy odczuwam silny strach przed osobą stosującą przemoc?
Czy przemoc wpływa na moje zdrowie fizyczne lub psychiczne?
Czy przemoc utrudnia funkcjonowanie w pracy, szkole, rodzinie?
Czy czuję, że nie mam kontroli nad sytuacją?
Interpretacja:
0–3 pkt: niskie ryzyko lub sporadyczne doświadczenia
4–8 pkt: umiarkowane ryzyko, warto poszukać wsparcia
9–20 pkt: wysokie ryzyko, konieczne jest pilne wsparcie specjalisty lub kontakt z grupą wsparcia dla ofiar przemocy
Ćwiczenie 3: Moje emocje i potrzeby
Zastanów się i zapisz:
Jakie emocje dominują po doświadczeniu przemocy?
Czego potrzebuję, aby poczuć się bezpiecznie i chronić siebie?
Jak mogę wzmocnić swoje granice w przyszłości?
Część 2: Auto-diagnoza jako osoba stosująca przemoc
Ćwiczenie 4: Rozpoznanie swoich zachowań
Zastanów się nad swoim zachowaniem i wypełnij tabelę:
Rodzaj przemocy
Przykład sytuacji
Częstotliwość
Emocje w trakcie
Skutek dla drugiej osoby
Refleksja:
Kiedy pojawiają się zachowania przemocowe?
Jakie emocje lub przekonania je wywołują (złość, frustracja, poczucie kontroli)?
Czy te zachowania pomagają rozwiązać problem, czy go pogłębiają?
Ćwiczenie 5: Skala ryzyka stosowania przemocy
Oceń w skali 0–4:
Czy używam przemocy lub agresji wobec innych?
Czy zdarza mi się grozić lub zastraszać bliskie osoby?
Czy mam problemy z kontrolowaniem gniewu lub frustracji?
Czy manipuluję lub wykorzystuję innych w celu osiągnięcia własnych korzyści?
Czy po swoich działaniach odczuwam poczucie winy lub wstydu?
Interpretacja:
0–3 pkt: niski poziom ryzyka, warto monitorować zachowania
4–8 pkt: umiarkowane ryzyko, wskazane jest szukanie wsparcia i edukacji o przemocy
9–20 pkt: wysoki poziom ryzyka, konieczna jest interwencja terapeutyczna, programy dla sprawców przemocy lub grupy wsparcia
Ćwiczenie 6: Moje wyzwalacze i alternatywy
Zastanów się:
Jakie sytuacje, emocje lub myśli wywołują u mnie agresję lub przemoc?
Jakie zdrowsze reakcje mogę wprowadzić w tych momentach (oddech, przerwa, rozmowa, terapia)?
Jak mogę przejąć kontrolę nad emocjami, aby nie krzywdzić innych?
Część 3: Plan działania i wsparcie
Ćwiczenie 7: Moje cele
Jako ofiara przemocy: co mogę zrobić, aby zwiększyć bezpieczeństwo, chronić swoje granice i szukać wsparcia?
Jako osoba stosująca przemoc: jakie kroki mogę podjąć, aby zmienić swoje zachowanie i nauczyć się zdrowych strategii radzenia sobie z emocjami?
Ćwiczenie 8: Lista wsparcia
Zapisz kontakty, które mogą pomóc:
Terapeuta / psycholog:
Grupa wsparcia dla ofiar przemocy:
Grupa wsparcia dla sprawców przemocy (np. Anonimowi Przemocowcy):
Rodzina / przyjaciele:
Wskazówki końcowe
Pracuj powoli i szczerze, zapisując wszystko w zeszycie.
Jeśli auto-diagnoza wykazuje wysoki poziom ryzyka przemocy, niezwłocznie skontaktuj się ze specjalistą.
Pamiętaj, że zarówno bycie ofiarą, jak i sprawcą przemocy wymaga wsparcia i pracy nad sobą.